Home

Lood om oud ijzer?
Geschreven door Martin Kroon   
maandag 07 juni 2010 22:21

Eindelijk verkiezingen waar wat te kiezen valt, stelt de directeur van het CPB. Ook bij milieu, klimaat en verkeer zijn de verschillen tussen de partijen groot, ondanks de oproep van de partij-experts in het ‘milieu- en energieberaad’ om op milieu- en energiegebied de handen ineen te slaan (zie nederlandkrijgtnieuweenergie.nl).

Toch kon ik bij het doorspitten van de partijprogramma’s met pagina’s duurzaamheidsbelijdenissen en hoge milieuambities een beginnend gevoel van cynisme niet onderdrukken. Voor een overzicht van partijstandpunten, zie www.groenestemwijzer.nl, en voor wie durft zijn er de complete programmateksten en de doorrekening van CPB/PBL Keuzes in kaart 2011-2015.

Na 30 jaar ambtelijke ervaring met minstens tien kabinetten, milieuministers, staatsecretarissen en kamerleden van links en recht geloof ik het allemaal wel. Gezien de praktijk van het politieke handwerk en de hypegevoeligheid van de steeds minder duurzame parlementariërs concludeer ik op voorhand dat het geen bal uitmaakt wat er in de partijprogramma’s staat. Het zijn gratuite geloofsbelijdenissen, gemengd met boodschappenlijstjes vanuit de achterban.

Gedraai
Het stemgedrag bij concrete maatregelen zegt meer dan welk programma ook, zie het gedraai van CDA en VVD bij de kilometerheffing. Alle partijen zijn voor ‘een duurzame economie’ (alleen de PVV gebruikt dit holle, versleten begrip niet) en voor beter openbaar vervoer, maar dat voorkomt niet dat ze daarop als eerste gaan bezuinigen.

Milieu is nooit bepalend geweest voor het slagen van coalities. De val van Lubbers II over het afschaffen van het reiskostenforfait en het NMP-SVV2/beleid (het denken over Road Pricing begon al in 1986!) was uitzonderlijk, ook mondiaal een novum. Die affaire toont aan dat ambitieus milieubeleid meer afhangt van de persoonlijke effectiviteit, durf en opstelling van bewindspersonen dan van de mooie woorden in een programma of regeerakkoord.

VVD vs PvdA
Feit is dat de VVD-milieuministers Winsemius en Nijpels en Neelie Kroes op V en W het milieubeleid meer hebben vernieuwd en uitgebouwd dan alle PvdA-ministers op VROM bij elkaar. In Paars II hebben Pronk en vooral Netelenbos – tegen hun eigen programma en regeerakkoord in – de progressieve erfenis van hun VVD-voorgangers op het gebied van vermindering van de groei van de automobiliteit verkwanseld met Tineke’s non-sense statement: ‘Mobiliteit is fun, mobiliteit mag!’

De (niet-)uitvoering van concrete maatregelen en de hindermacht van belangengroepen en media (Telegraaf!) zijn bepalend, niet de programma’s. Van mij mag Neelie Kroes, die altijd ruggengraat getoond heeft, dus de nieuwe premier worden.

Kilometerheffing
In hun stemgedrag blijken de grote partijen nogal eens minder groen te stemmen dan hun programma’s deden hopen. Bovenstaande voorbeelden zijn nog steeds actueel: moet ik het vage tekstje van het CDA over betalen-naar-gebruik geloven of de fractiewoordvoerder die de kilometerheffing bij het grofvuil zette? Merkwaardig is dat CPB/PBL het zwalkende CDA-beleid als even effectief tegen files en CO2 inschatten als dat van de PvdA, dat aan een km-heffing met milieudifferentiatie vasthoudt.

Hoogst verrassend is de voorkeur van het CDA voor een km-registratie via de APK en km-tellers; dat heeft de krant nog niet gehaald. De kilometertellerterugdraaibranche krijgt het druk als dit ooit de registratiewijze wordt.

Snelheid
Ook oude stokpaarden komen we tegen, zoals de wens van de VVD voor een algemene snelheidslimiet van 130 km/uur, nota bene in het milieuhoofdstuk. Het hele VVD-programma oogt milieuonvriendelijk en scoort qua klimaateffecten niet beter dan de PVV. Ik vraag me af wat Winsemius, Nijpels en Kroes (initiators van het strenge en milieueffectieve snelheidsbeleid sinds 1988) daarvan vinden; de kreet ‘groenrechts’ hoor je niet meer bij de VVD…

Het PVV-programma is ronduit milieuvijandig. Het ontkent het klimaatprobleem gewoon; dat lost dit beleidsprobleem in één klap op. Jammer voor Wilders’ achterban, maar de PVV wil ook van de 80 km-zones af, die de luchtkwaliteit meetbaar verbeterd hebben in de (slechtere) woonbuurten langs snelwegen.

CDA en D66 hebben de meest uitgebreide milieuhoofdstukken, ook al scoren ze volgens CPB/PBL stukken lager dan GroenLinks qua milieueffectiviteit en filevermindering. Het CDA is zelfs uitgebreider dan GL op het gebied van bevordering van de fiets! GL wil daarentegen ook het autobezit aanpakken in de steden, maar autogebruik in de periferie (waar het OV al uitgekleed is) minder belasten en de snelheidslimieten overal met 20 km verlagen.

CO2
Een rechtse kamermeerderheid zal bij het dossier verkeer, milieu en klimaat tot miljoenen tonnen extra CO2-emissies leiden als ze hun zin naar snelheid en ‘Freude am Fahren’ doordrukken. Het CDA heeft wel oog voor de verkeersveiligheid, de PVV wil hufterig rijgedrag aanpakken, alle partijen willen energie besparen, maar geen partij heeft door dat de meest (kosten)effectieve oplossing voor die problemen, Het Nieuwe Rijden, intussen stilletjes door Eurlings is wegbezuinigd en overgelaten wordt aan de autobranche!

Voor de VVD zijn 750 verkeersdoden per jaar of klimaatverandering minder relevant dan de kleine en grote criminaliteit, waar een heel hoofdstuk aan gewijd wordt. De SP treedt in de voetsporen van de CPN en verdedigt de auto voor de kleine man, maar miskent dat die het meest gebaat is bij een kilometerheffing.

‘Rentmeesterschap’
Het CDA komt met een waslijst aan achterbanverbindingen, waaronder de Rijnlandroute langs Leiden, die in strijd komt met de groene beleidsdoelen die het CDA formuleert. Niettemin staat ‘rentmeesterschap’ daar nog steeds voorop, evenals ‘duurzaamheid’ een holle kreet.

CPB/PBL tonen aan dat VVD en PVV in hun verzet tegen de kilometerheffing aan ideologische blikvernauwing lijden, want hun autovriendelijke beleid zorgt ondanks extra geld voor wegen voor meer files dan het autoremmende beleid van GL of CU.

De CU is overigens een opmerkelijk groene partij, gezien stemgedrag en programma.

Kernenergie
De fanatieke keuze vóór kernenergie van CDA, VVD en PVV lijkt ook eerder door ideologische emoties dan door nuchter rekenwerk ingegeven te zijn. De grote leugen, als zou kernenergie ‘geen CO2 veroorzaken’ – wat op full cycle basis niet klopt – staat weer in het CDA-programma. CPB/PBL berekenen flinke klimaatwinst per 2010 voor de kernenergieoptie; dat is merkwaardig omdat de (CO2- en energie-intensieve!) bouw en opstart van zo’n centrale binnen tien jaar niet realistisch lijkt.

Steeds meer partijen willen de afbouw van de BPM stoppen. Een goede zaak, want de milieugedifferentieerde BPM is de groenste autobelasting die we hebben. GL wil autokostenvergoedingen fiscaal normaal belasten, maar geen enkele partij durft de leaseauto zelf aan te pakken, een gemiste kans om flink te bezuinigen.

Korte en lange termijn
De ooit zo ambitieus afgekondigde klimaatdoelen (EU en Balkenende IV) blijven met deze programma’s onhaalbaar, terwijl veel ambitieus geformuleerde (klimaat- en energie)maatregelen in de praktijk moeilijk uitvoerbaar zullen blijken. Zelfs relatief eenvoudige besparingsopties als die in de bestaande bouw komen door gebrek aan vakkundig personeel (de VMBO en MBO-problematiek!) niet van de grond.

De kortetermijnfocus op de economische crisis wint het van de langetermijnaanpak van de grote crises die nog komen: klimaat en energie.


Martin Kroon Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. geeft via publicaties, conferenties en lezingen bekendheid aan ecodriving in binnen- en buitenland, en is trainer HNR. Hij is oud-beleidsmedewerker Verkeer en Milieu bij VROM/DGM en was projectleider snelheidslimieten en beïnvloeding rijgedrag.

 

Video van de week

Video van de week

Schermafbeelding 2018 06 27 om 14.13.52

Boyan bedacht opruimsysteem voor plastic

Partners

  • Partner van MilieuFocus
  • Partner van MilieuFocus
  • Partner van MilieuFocus

Nieuwsbrief


Realisatie door WELLdotCOM - ICT Solution Provider & Joomla! Professionals