Home

Opleuken leidt tot afzeiken
Geschreven door Joost   
zaterdag 13 maart 2010 07:22

Afgelopen week vulde de ‘Gerda niet alleen de tijdschriftvakken van de supermarkt, maar ook de kolommen in nagenoeg alle media. En natuurlijk de kostbare tijd van een heus spoeddebat in de Tweede Kamer. Een typisch geval van opleuken dat tot afzeiken leidt.

De Belastingdienst roept al jaren dat ze het niet leuker kan maken, maar (gelukkig) wel makkelijker. Een typisch geval van opleuken, zou ik zeggen. Mede omdat de diezelfde Belastingdienst gelijktijdig fout op fout stapelde.

De kern wordt uit het oog verloren en de opgeleukte boodschap wordt centraal gesteld. Voorheen noemden we dat window-dressing, een term die vanuit de financiële wereld afkomstig is en in gewoon Nederlands volgens mij neerkomt op: ‘het er mooier uit laten zien dan het werkelijk is’.

Opleuken

Ik citeer OnzeTaal: Opleuken is een variant van het werkwoord opleukeren. Dit betekent 'opvlammen, opwarmen', maar ook 'weer vrolijk worden'. Het Woordenboek der Nederlandsche Taal geeft als betekenis van opleukeren/opleuken onder meer: 'Uit zijne droevige stemming geraken, bijkomen, weer vrolijk worden. Eigenlijk: langzaam aan weer warm worden, "ontdooien".' Inmiddels gebruiken we opleuken niet zozeer onovergankelijk (dus als we zelf vrolijk worden), maar vooral overgankelijk: als we iets of iemand anders opvrolijken, leuker maken.

Terzake
Natuurlijk kun je je afvragen of in het geval van de klimaatwetenschap in letterlijke zin sprake is van opvrolijken of leuker maken (denk even aan de rampspoedschetsende powerpointpresentatie van Al Gore). Maar feit is dat er breed voor is gekozen om de klimaatboodschap te populariseren, wat zover gaat dat kennelijk de (inmiddels vorige) minister het nodig vond een spindoctor in te schakelen om de resultaten van Kopenhagen in de juiste vorm te gieten - ik zou zeggen: op te leuken.

Het doel heiligt...
Velen zullen roepen dat het noodzakelijk was de boodschap te verfraaien om daarmee draagvlak te creëren onder de bevolking. Draagvlak is inderdaad een essentiële voorwaarde in een democratisch bestel, maar het antwoord op de vraag of je je daarbij moet verlagen tot regelrecht populisme (een communicatiewijze die door eender welke ideologische stroming gebruikt kan worden om haar boodschap over te brengen) luidt in mijn ogen: nee, nee en nog eens nee. Het gaat tenslotte niet om het verkopen van een pakje boter of een blikje fris.

Ethiek of opportunisme
Begrijp me goed, er zijn ook allerlei ethische en morele bezwaren aan te voeren om populisme af te zweren. Maar die politieke correctheid laat ik (althans voor dit moment) graag aan anderen. Ik wil me beperken tot de optimistische constatering dat opleuken (of populisme) gewoon niet werkt, zeker niet voor de lange termijn.

De reden hiervoor is dat populisme altijd uitgaat van een brede ‘onwetende’ (om niet te zeggen domme) bevolkingslaag. Maar die bestaat niet (meer). De dommeriken zijn zij die zich verlagen tot opleukpraktijken om daarmee draagvlak te creëren voor de in hun ogen ongetwijfeld nobele motieven (en daar ga ik, zeker waar het de klimaatwetenschappers betreft, vooralsnog zonder meer van uit).

Opleuken leidt uiteindelijk alleen tot afzeiken. Niet doen dus.

 

Video van de week

Video van de week

Schermafbeelding 2018 06 27 om 14.13.52

Boyan bedacht opruimsysteem voor plastic

Partners

  • Partner van MilieuFocus
  • Partner van MilieuFocus
  • Partner van MilieuFocus

Nieuwsbrief


Realisatie door WELLdotCOM - ICT Solution Provider & Joomla! Professionals