Milieu: milieunieuws, milieukennis, milieuprofessional

Vermindering van de ozonconcentratie in de stratosfeer waardoor de blootstelling van mens, plant en dier aan ultraviolette straling (UV) toeneemt.

Relevantie
Verhoogde blootstelling aan UV-straling heeft schadelijke gevolgen voor mens, plant en dier.

Uitwerking
De ozonlaag bevindt zich in de stratosfeer, vooral op een hoogte van circa 20 tot 30 km. Zij beschermt het leven op aarde tegen de UV-straling van de zon.

Sinds 1980 neemt de dikte van de ozonlaag af. De belangrijkste oorzaak daarvan is de aanwezigheid van ozon aantastende stoffen zoals cfk's en halonen in de stratosfeer. Deze stoffen ontstaan door menselijk handelen; ze worden voornamelijk gebruikt als koelmiddel in koelkasten.

Het dunner worden van de ozonlaag leidt tot een toename van de UV-straling op het aardoppervlak, wat schadelijke effecten heeft op gezondheid en milieu. Zo groeit voor mens en dier de kans op huidkanker en nemen planten meer gifstoffen op. Verder verdwijnt er plankton, waardoor een geheel ecosysteem kan veranderen.

In de jaren 1970-80 werd na veel wetenschappelijk onderzoek besloten de oorzaak van het gat in de ozonlaag onder toezicht van de Verenigde Naties in internationaal verband aan te pakken. De afname en uiteindelijk de stopzetting van het gebruik van ozonvreters werd in 1987 vastgelegd in het Montreal Protocol; daaraan nemen inmiddels 180 landen deel. De landen die het protocol hebben ondertekend mogen vanaf 1994 geen halonen en vanaf 1996 geen cfk's meer gebruiken. Voor ontwikkelingslanden gelden deze verplichtingen vanaf 2010.

Gerelateerde factsheets
Besluit stoffen die de ozonlaag aantasten
De 7 grote milieuproblemen
Kyoto

Links
KNMI
Milieu en NatuurCompendium
Milieuloket