Milieu: milieunieuws, milieukennis, milieuprofessional

Het broeikaseffect is het verschijnsel van temperatuurstijging van de aarde door de toenemende hoeveelheid van bepaalde gassen in de atmosfeer. Deze temperatuurstijging kan een klimaatverandering teweegbrengen.

Relevantie
Klimaatverandering als gevolg van het broeikaseffect kan ernstige ecologische, sociale en economische gevolgen hebben.

Uitwerking
De aarde wordt van nature op temperatuur gehouden door het broeikaseffect. Dat is vooral te danken aan de aanwezigheid van bepaalde gassen in de dampkring. De belangrijkste zijn:

• Waterdamp (H2O)
  
• Koolstofdioxide (CO2)
  
• Methaan (CH4)
  
• Ozon (O3)
  
• Distikstofoxide of lachgas (N2O)
  
• Gehalogeneerde koolwaterstoffen
  

De warmte die de aarde van de zon ontvangt wordt door deze gassen vastgehouden.

Door menselijke activiteiten zijn de laatste eeuwen meer broeikasgassen in de atmosfeer gekomen. Zo is het CO2-gehalte in de atmosfeer in één eeuw met 25% toegenomen. Als gevolg daarvan is het warmteabsorberende vermogen van de atmosfeer gestegen.

Er is onderzoek uitgevoerd naar temperatuurstijging door het internationale gezelschap van klimaatdeskundigen van de Verenigde Naties (VN), het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). Zij sluiten niet uit dat de temperatuur hoogstwaarschijnlijk tussen 1,8 en 4 graden zal stijgen tot 2100 (IPCC-rapport 2007).

Deze temperatuurstijging kan dan vervolgens leiden tot aanzienlijke klimatologische veranderingen zoals:

• Stijging van de zeespiegel
  
• Aantasting van ecosystemen
  
• Zoetwatertekort
  
• Afname van de landbouwproductiviteit als gevolg van verwoestijning
  

Om het broeikaseffect te verminderen is in 1997 onder auspiciën van de VN het zogenaamde Kyoto Protocol opgesteld. Hierin heeft de wereldgemeenschap zich vastgelegd om in de periode 2008-2012 een bepaalde emissiereductie te halen.

Voor Nederland betekent dit concreet dat de emissies van de broeikasgassen in die periode ten opzichte van 1990 met gemiddeld 6% teruggebracht moeten worden. Om dit te bereiken wordt er onder andere gewerkt aan:

• Benchmarking
  
• Meerjarenafspraken
  
• Duurzame energie

Verder wordt in Nederland gewerkt met Joint Implementation (JI) en Clean Development Mechanism (CDM), waardoor Nederland emissiereducties in het buitenland koopt. Op deze manier wordt enerzijds een bijdrage geleverd aan de realisatie van de Nederlandse doelstelling en wordt anderzijds bijgedragen aan de economische ontwikkeling van de landen waarin de emissies worden gereduceerd. Ten slotte wordt CO2-emissiehandel toegepast.

Gerelateerde factsheets
Clean Development Mechanism en Joint Implementation (CDM, JI)
CO2-opslag
De 7 grote milieuproblemen
Duurzame energie
Emissie
Kyoto
Verandering van klimaat

Links
KNMI
Milieucentraal