Milieu: milieunieuws, milieukennis, milieuprofessional

Bodemverontreiniging is de gewijzigde samenstelling of hoedanigheid van de natuurlijke staat van de bodem als gevolg van menselijk handelen. De bodem kan hierdoor minder geschikt zijn voor bepaalde functies.

Relevantie
Bodemverontreiniging komt op veel plaatsen en in talrijke vormen voor en kan een verhoogd risico opleveren door verstoring van kringlopen in het ecologische systeem.

Uitwerking
Bodemverontreiniging kan door een groot aantal stoffen en op verschillende wijzen veroorzaakt worden. Verontreinigingen kunnen voorkomen als:

• Vaste deeltjes
  
• Vloeistoffen
  
• Ionen of moleculen
  
• In water oplosbare stoffen
  

Verontreinigingen worden in zeven hoofdgroepen onderverdeeld:

• Zware metalen, zoals cadmium, koper, lood
  
• Anorganische verbindingen, zoals fosfaten, nitraten, ammoniak
  
• Monocyclische aromaten, zoals benzeen, tolueen, ethylbenzeen, xyleen (BTEX)
  
• Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's)
  
• Gehalogeneerde (gechloreerde) koolwaterstoffen, zoals chloorbenzeen, chloorfenol
  
• Bestrijdingsmiddelen, zoals hexachloorbenzaan, dichloordifenyltrichloorethaan (DDT))
  
• Overige verontreinigingen, vooral alifatische verbindingen
  

Er bestaat een groot aantal technieken om verontreinigde bodems te saneren. Grofweg kan onderscheid worden gemaakt tussen:

• Reiniging in situ (zonder afgraven)
  
• Reiniging ex situ (door selectief afgraven)
  

Het Nederlandse overheidsbeleid ten aanzien van bodembescherming en -sanering is grotendeels vastgelegd in de Wet bodembescherming (Wbb). De Wbb richt zich voornamelijk op het voorkomen van vervuiling van de bodem. Daarnaast kent deze wet ook een saneringsregeling.

Naast de Wet bodembescherming bestaat in de Nederlandse wetgeving ten aanzien van bodembescherming en -sanering nog een groot aantal andere besluiten, afgeleide regelingen en richtlijnen. De meststoffenwet bijvoorbeeld bevat regels ter bescherming van de bodem als gevolg van het gebruik van dierlijke meststoffen met als doel bodemverontreiniging door meststoffen te voorkomen.

Gerelateerde factsheets
Bodem
Bodembeschermende voorzieningen
Bodemverontreiniging
Wet bodembescherming (Wbb)