Milieu: milieunieuws, milieukennis, milieuprofessional

Het economische beginsel dat de vervuiler betaalt, gaat ervan uit dat iedere vervuiler financieel verantwoordelijk is voor het verwijderen of ongedaan maken van de door hem veroorzaakte verontreiniging.

Relevantie
Het principe dat de vervuiler betaalt, is een van de algemene uitgangspunten van het milieubeleid.

Uitwerking
Het uitgangspunt 'de vervuiler betaalt' is voor het eerst in 1972 geformuleerd door de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). Het is in 1975 overgenomen door de toenmalige EEG. Sindsdien is dit begrip vastgelegd in de Europese Akte in art. 174, lid 2 EG.

Later is het in Nederland overgenomen in algemene bepalingen op het gebied van milieubeleid.

De vervuiler betaalt, is een economisch beginsel waarbij als uitgangspunt geldt dat iedere vervuiler in financiële zin verantwoordelijk is voor het verwijderen of ongedaan maken van de door hem veroorzaakte verontreiniging. Als dit niet het geval zou zijn, zouden deze kosten afgewenteld worden op de gemeenschap als geheel en uit de algemene middelen moeten worden gefinancierd.

Diverse financiële beleidsinstrumenten zijn gebaseerd op het principe dat de vervuiler betaalt.

Grofweg zijn twee stromen te onderscheiden:

• Milieuheffingen
  
• Milieuschaderegelingen
  

Bij milieuheffingen wordt onderscheid gemaakt in:

• Regulerende heffingen: hierbij is het doel de activiteit of het gebruik van bepaalde goederen te beïnvloeden, bijvoorbeeld om energiebesparing te bewerkstelligen. Daarom wordt deze vorm van belasting heffen ook wel ecologische belastingheffing of ecotax genoemd.
  
• Bestemmingsheffingen: hierbij staat de opbrengst centraal die vervolgens wordt aangewend voor van tevoren vastgestelde milieudoelen. Bekende voorbeelden van bestemmingsheffingen zijn de verontreinigingsheffing en de afvalstoffenheffing.
  

Een milieuschaderegeling houdt in dat degene die milieugevaarlijke handelingen verricht wettelijk aansprakelijk is voor eventuele verontreinigingen.

De aansprakelijkheidsregeling is van toepassing op bepaalde beroepsactiviteiten. Hierbij wordt ervan uitgegaan dat deze beroepsbeoefenaar een fout kan begaan of dat hem nalatigheid kan worden verweten.

In veel gevallen van ernstige milieuverontreiniging is het voor de veroorzaker niet mogelijk de schade te vergoeden. Daarom heeft de overheid geregeld dat de exploitant zelf maatregelen moet treffen met het oog op het voorkomen of herstellen van milieuschade. Enkele wetten kennen de verplichting tot het afsluiten van milieuschadeverzekeringen.

Gerelateerde factsheets
Ecotax
Wet belasting op milieugrondslag