Home Factsheets (509) H Hormoonontregelende stoffen

Hormoonontregelende stoffen
Geschreven door Joost   
dinsdag 18 november 2008 19:40

Hormoonontregelende stoffen zijn stoffen die het hormonale systeem zodanig kunnen beïnvloeden dat nadelige effecten optreden op het gebied van reproductie, ontwikkeling, gedrag en immuunsysteem.

Relevantie
De effecten van hormoonontregelende stoffen kunnen van invloed zijn op het voortbestaan van een populatie en daarmee op het goed functioneren van een ecosysteem.

Uitwerking
Er bestaat een aantal stoffen dat als hormoonontregelend is aangemerkt. Enkele voorbeelden zijn:

  • Bestrijdingsmiddelen, zoals dimethoaat, atrazine en endosulfan
  • Monocyclische aromatische koolwaterstoffen, zoals styreen
  • Gehalogeneerde koolwaterstoffen, zoals PCB's en dioxines
  • Weekmakers van kunststoffen, zoals ftalaten en bisfenol A
  • Detergenten en hun afbraakproducten, zoals alkylfenolen en hun ethoxylaten
  • Tributyltinverbindingen, zoals tributyltin-kation
  • Enkele zware metalen, zoals lood en kwik
  • Synthetische hormonen, zoals ethinyloestradiol

Ten aanzien van bovenstaande stoffen zijn aanwijzingen gevonden die duiden op een hormoonverstorende werking. Een aanzienlijk deel van deze stoffen wordt op grote schaal geproduceerd en kan - weliswaar in zeer geringe hoeveelheden - in het milieu terechtkomen.

Een speciale groep hormoonontregelende stoffen wordt gevormd door de exogene oestrogenen, die met name effect hebben op de voortplantingsorganen. Voorbeelden van exogene oestrogenen zijn:

  • Sommige bestrijdingsmiddelen
  • Sommige weekmakers
  • Sommige persistente organochloorverbindingen

Men kan op verschillende manieren blootgesteld worden aan stoffen met een oestrogene werking:

  • Door inname van medicijnen, zoals ‘de pil' en post-menopauzetherapie
  • Door de vorming van oestrogene stoffen door het lichaam zelf (endogene productie)
  • Door inname van stoffen met een oestrogene werking via voedingsgewassen
  • Door blootstelling aan oestrogene milieuverontreinigende stoffen die onder meer voorkomen in sommige weekmakers, sommige bestrijdingsmiddelen en sommige persistente organochloorverbindingen zoals dioxine

Hormoonverstorende stoffen kunnen verschillende negatieve effecten hebben, zowel voor mens en dier als voor het aquatisch milieu.

Voor de mens geldt dat ontregeling van de hormonen kan leiden tot verstoring van ontwikkeling, gedrag en voortplanting.

Voor dieren geldt dat hormoonontregelende stoffen weinig soortspecifiek zijn en dat diverse soorten dieren negatief kunnen worden beïnvloed. Daardoor kunnen op vele plaatsen in ecosystemen verstoringen in structuur en functie optreden.

Voor verschillende bronnen van oestrogene stoffen geldt inmiddels internationale regelgeving; dat is o.a. het geval voor (een aantal):

  • Bestrijdingsmiddelen
  • Weekmakers
  • Persistente organochloorverbindingen

Gerelateerd factsheet
Bestrijdingsmiddelenwet

Link
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu

Laatst aangepast op donderdag 17 juli 2014 14:15
 

Video van de week

Video van de week

Schermafbeelding 2018 06 27 om 14.13.52

Boyan bedacht opruimsysteem voor plastic

Partners

  • Partner van MilieuFocus
  • Partner van MilieuFocus
  • Partner van MilieuFocus

Nu online

We hebben 80 gasten online

Nieuwsbrief


Boek van de week

psychology 120Susan Clayton Christie Manning
Psychology and Climate Change

''The book lays out the clear relevance of psychological phenomena to perceptions, impacts and behavior''
Lees verder

Agenda algemeen

No current events.

Realisatie door WELLdotCOM - ICT Solution Provider & Joomla! Professionals