Milieu: milieunieuws, milieukennis, milieuprofessional

Relevantie
Grondwateronttrekking kan leiden tot verdroging van de bodem, wat nadelige gevolgen heeft voor planten die van een hoog waterpeil afhankelijk zijn.

Uitwerking
De afgelopen vijftig jaar is de grondwaterstand in Nederland op veel plaatsen met enkele decimeters tot een meter gedaald. Door deze daling, bijvoorbeeld als gevolg van grondwaterwinning voor drinkwater of voor industrieel gebruik, kan verdroging en daarmee schade aan gewassen optreden. Met name natuurgebieden worden door verdroging van de bodem bedreigd; daarbij spelen vooral de droge zomers een rol.

Daarnaast kunnen verzakkingen optreden doordat de waterdruk afneemt. Door verlaging van de grondwaterstand kunnen ook houten (paal)funderingen van gebouwen verzakken doordat de palen gaan rotten.

Het overheidsbeleid is gericht op de bescherming en het herstel van de natuur. Een van de uitgangspunten is de combinatie van natuurherstelprojecten met het behoud of verhogen van de grondwaterstand.

Met de inwerkingtreding van de Grondwaterwet in 1984 zijn de provincies verantwoordelijk geworden voor het grondwaterbeheer. In de Grondwaterwet zijn algemene regels gesteld voor het gebruik van grondwater. De regels zijn uitgewerkt in provinciale verordeningen. Het beginsel van de wet is dat verantwoord omgegaan moet worden met grondwater. Het is daarom verboden zonder vergunning van Gedeputeerde Staten grondwater aan de bodem te onttrekken of water te infiltreren. In een aantal gevallen kan met een melding worden volstaan.

Naast de Grondwaterwet bestaan internationale conventies, richtlijnen en regionale plannen die betrekking hebben op de verdrogingproblematiek. Het Verdrag van Ramsar, ondertekend in 1971, vormt de basis voor veel afspraken op het gebied van het beheer van beschermde watergebieden (wetlands). Daarnaast vormt de Kaderrichtlijn Water 2000 van de Europese Unie een raamwerk voor het Nederlandse milieubeleid.

Gerelateerde factsheets
Grondwater
Grondwaterwet
Kaderrichtlijn water