Milieu: milieunieuws, milieukennis, milieuprofessional

Relevantie
Stofafscheiders kunnen ervoor zorgen dat luchtemissies voldoen aan de emissie-eisen die de wet- en regelgeving stelt.

Uitwerking
In de industriële wereld vindt stofafscheiding van luchtstromen op verschillende manieren plaats. Enkele stofafscheidingsprincipes zijn:

• Cyclonen
• Natte stofvangers
• Doekfilters
• Elektrofilters - ook wel E-filters of elektrostatische filters genoemd
• Diepbedfilters

De werking van een cycloon berust op de verschillen in massa tussen de afgezogen lucht enerzijds en de stofdeeltjes anderzijds. De luchtstroom wordt met hoge snelheid in een conische kolom gebracht zodat een kolkwerking ontstaat. De grotere en dus zwaardere deeltjes slingeren tegen de wand, zakken naar beneden en worden opgevangen. Het werkingsgebied van de stofcycloon beperkt zich tot de relatief grote deeltjes vanaf circa 10 micron.

Bij natte stofvangers, zoals een sproeitoren of venturiwasser, worden de afgassen door middel van waternevel afgevangen. Het rendement van de natte stofvanger kan, afhankelijk van de grootte van de deeltjes, oplopen tot circa 95 %. Voordelen van dit systeem zijn:

• Hoog rendement
• Koeling van afgassen
• Geringe afmetingen

Bij doekfilters wordt de afgasstroom door een doek geblazen waarbij de vaste (stof)deeltjes door het doek worden tegengehouden. Deze manier is geschikt voor grove stofdeeltjes en kan daarom vaak worden aangetroffen in de hout- en metaalindustrie en in de keramische industrie.

De werking van een elektrofilter - die ook wel E-filter of elektrostatische filter wordt genoemd - is gebaseerd op de oplading van de zwevende (stof)deeltjes in de afgasstroom. De deeltjes worden eerst op de opladingelektrode geladen en later weer afgescheiden op de neerslagelektrode. De neergeslagen deeltjes worden opgevangen en separaat verwijderd. Elektrofilters zijn geschikt voor het afvangen van de zeer kleine fractie in afgassen.

Bij diepbedfiltratie worden de stofdeeltjes uit de afgassen gescheiden met behulp van een filtermedium. De deeltjes blijven achter in het filtermedium waardoor de afscheiding wordt bewerkstelligd. Het filterbed kan bestaan uit los, korrelig materiaal zoals zand of grind, uit een niet-geweven vezelverpakking of uit geperst materiaal. Reinigingsrendementen tot 99,9 % zijn haalbaar. Een bekende vorm van diepbedfiltratie is het HEPA-filter (high efficiency particulate air). Een HEPA-filter vangt deeltjes af met een diameter vanaf 0,3 micrometer. Hiermee kunnen rendementen van 99,97% gehaald worden.

Gerelateerde factsheets
Besluit luchtkwaliteit
Fijn stof
Luchtverontreiniging
Nederlandse emissierichtlijn Lucht (NeR)
Wet inzake de luchtverontreiniging (LUVO)
Zuiveringstechnieken