Milieu: milieunieuws, milieukennis, milieuprofessional

Relevantie
De belasting van het milieu met deze stoffen heeft nadelige effecten op ecosystemen, materialen en volksgezondheid.

Uitwerking
De uitstoot van verzurende stoffen wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door:

• industrie
• landbouw
• elektriciteitsproductie
• wegverkeer.

Deze uitstoot omvat onder andere zwaveldioxide, stikstofoxiden, ammoniak en vluchtige organische stoffen. Deze gassen kunnen met elkaar reageren waarbij weer andere zure stoffen ontstaan, waaronder ammoniumsulfaten en ammoniumnitraten. Deze verzurende stoffen komen voor in aërosolvorm, het zogenaamde secundair fijn stof. Blootstelling aan deze stoffen kan ecosystemen en materialen aantasten bijvoorbeeld monumenten. Maar daarnaast worden deze stoffen (als component van fijn stof) ook in verband gebracht met gezondheidseffecten.

Vluchtige organische stoffen dragen onder invloed van UV-straling in aanwezigheid van stikstofoxiden bij aan het ontstaan van ozon (denk aan zomersmog), dat op planten een met verzurende stoffen vergelijkbare uitwerking heeft (bladschade), maar ook kan leiden tot nadelige gevolgen voor de gezondheid van mensen.

Als verzurende stoffen via de lucht en het (regen)water in de grond terechtkomen, wordt dit zure depositie genoemd. Als gevolg daarvan wordt de bodem zuurder: de pH-waarde daalt.

De verzurende stoffen dringen via bladeren en wortels in planten en bomen, waardoor deze vatbaarder worden voor ziekten. Zure depositie tast bovendien rivieren en meren aan en uiteindelijk de dieren die hiervan afhankelijk zijn. Daarnaast zorgt verzuring voor aantasting van het grondwater en aangezien tweederde van het Nederlandse drinkwater uit de grond afkomstig is, bedreigt verzuring ook de volksgezondheid.

Verzuring is pas schadelijk als schadelijke stoffen in zo grote hoeveelheden worden uitgestoten, dat zij een negatieve invloed hebben op bodem, water, gebouwen of vegetatie. De grens waarboven de uitstoot van verzurende stoffen schadelijk is, noemt men het kritische depositieniveau.

In internationaal verband heeft een groot aantal landen in 1999 afspraken gemaakt over emissieplafonds voor 2010 voor de stoffen:

• Ammoniak (NH3)
• Zwaveldioxide (SO2)
• Stikstofoxiden (NOx)
• Vluchtige organische stoffen (VOS)

Deze afspraken zijn vastgelegd in het Göteborg Protocol. EU-lidstaten zijn bovendien nationale emissieplafonds overeengekomen in de National Emission Ceilings Directive (NEC-richtlijn).

De Nederlandse nationale doelstellingen, vastgelegd in het vierde Nationaal Milieubeleidsplan (NMP4), gaan verder dan die van de NEC-richtlijn.

Gerelateerde factsheets
Nationaal Milieubeleidsplan 4 (NMP4)
Ver-thema's

Links
Milieu- en Natuurcompendium
Milieuloket
Ministerie van VROM