Milieu: milieunieuws, milieukennis, milieuprofessional

Fijn stof is een mengsel van in de lucht zwevende deeltjes die kleiner zijn dan 10 micrometer en van verschillende samenstelling en grootte.

Relevantie
Fijn stof maakt deel uit van de luchtvervuiling en heeft zodoende een ongunstig effect op de gezondheid van mensen.

Uitwerking
Fijn stof is een mengsel van deeltjes van verschillende grootte en verschillende samenstelling. Sommige typen fijn stof zijn schadelijker voor de gezondheid zijn dan andere.

De schadelijkste emissies zijn afkomstig van het wegverkeer. Het gaat in dat geval om roetdeeltjes in uitlaatgassen, stofresten van remschijven en koppelingsplaten en slijtagedeeltjes van banden. Vooral de roetdeeltjes in de uitlaatgassen van dieselauto's zijn schadelijk.

De kleine zwevende deeltjes komen bij inademing diep in de longen terecht. Grotere deeltjes worden door de neus vastgehouden en uitgescheiden via het slijmvlies. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieuhygiëne meldt dat in Nederland in 2004 naar schatting 1700 tot 3000 mensen vroegtijdig gestorven zijn door de acute effecten van het inademen van fijn stof.

Fijn stof is onderverdeeld in drie maten:

• Deeltjes met een omvang van 2,5 tot 10 micrometer, onder andere bestaande uit opwaaiend wegenstof en slijtagedeeltjes uit motoren en remmen
• Deeltjes met een omvang van 0,1 tot 2,5 micrometer, bestaande uit dieselroet
• Deeltjes met een omvang kleiner dan 0,1 micrometer, hoofdzakelijk elementair koolstof

Daarnaast wordt onderscheid gemaakt tussen primair en secundair fijn stof:

• Primair fijn stof ontstaat door wrijving, het remmen van vervoermiddelen of verbranding van fossiele brandstoffen.
• Secundair fijn stof ontstaat als moleculen van verzurende stoffen zich verbinden tot zouten. Deze kunnen zich ook aan primaire deeltjes hechten.

Ter bescherming van de luchtkwaliteit is Europese regelgeving aangenomen die in de Nederlandse nationale wetgeving is opgenomen in het Besluit luchtkwaliteit 2005 en afgeleide regelingen.

Dit Besluit bepaalt dat gemeenten en provincies de lokale luchtkwaliteit in kaart moeten brengen en daarover moeten rapporteren. Indien blijkt dat grenswaarden die het Besluit stelt worden overschreden, moeten maatregelen worden getroffen.

Gerelateerde factsheets
Bedreigingen van de gezondheid
Besluit luchtkwaliteit
Immissie
Luchtverontreiniging
Wet luchtkwaliteit

Links
Infomil
Milieu en Natuur Planbureau
Milieuloket
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu